De Kring van Episcopius is de
naam van het samenwerkingsverband tussen de Remonstrantse Gemeente
Leiden en het Remonstrants Seminarium.
De Kring van Episcopius is
genoemd naar de ring van Episcopius. Deze ring is eigendom
geweest van Simon Episcopius (1583-1643). De ring is steeds in bezit van
degene die het ambt van remonstrants seminariumhoogleraar bekleedt.
 |
|
Ring van Episcopius (foto J.W.J.
Berkvens, 1984) |
Wie was Simon Episcopius?
Hij was een van de kopstukken uit de eerste tijd van de
Remonstrantse Broederschap. Geboren in 1583 in Amsterdam (als Simon Bischop
of Bisschop) ging hij al jong (in 1600) naar Leiden om eerst filosofie en
daarna theologie te studeren. Daar kwam hij in aanraking met Arminius en
werd een van diens vrienden. Na de studie werd hij in 1610 predikant in
Bleiswijk. In hetzelfde jaar ondertekent hij de Remonstrantie samen met
onder anderen Johannes Uytenbogaert. Een remonstrantie is een betoog tegen
iets of een bezwaarschrift. Met de remonstrantie, gericht aan de Staten van
Holland, wilden de ondertekenaars de overheid om bescherming vragen tegen de
beschuldiging dat zij 'roomse manieren' voorstonden.
Als opvolger van Fr. Gomarus werd hij in 1612 hoogleraar
in Leiden. Op de synode van Dordrecht voerde hij het woord namens de
remonstranten, die voor de synode ontboden waren. Hij gaf vorm aan hun
verweer in zijn rede van 7 december 1618. Na de synode volgde zijn afzetting
en verbanning. Over Waalwijk trok hij met de andere verbannenen naar
Antwerpen. Daar bereidde hij met Uytenbogaert en Grevinckhoven de stichting
van een eigen kerkgenootschap voor. Hij verweerde zich in allerlei
geschriften tegen het onrecht dat z.i. hem en zijn geloofsgenoten was
aangedaan.
Tot 1626 bleef hij in het buitenland werkzaam. Eerst na
het overlijden van prins Maurits keerde hij terug in het land. Toen vond hij
ook de rust om een huwelijk te sluiten met Maria Jans Pesser.
Met anderen was hij diep overtuigd dat de remonstranten
een eigen predikantenopleiding moesten hebben. In 1634 begon hij de eerste
lessen aan het seminarium der remonstranten. Natuurlijk wel op een
bescheiden wijze en bij zich aan huis. Episopius was dus de eerste
hoogleraar van het seminarium (toen nog te Amsterdam). Hij schreef in
Amsterdam zijn Institutiones Theologicae en werd bovenal beroemd om
zijn bijbelcommentaren. Zijn methode ging voort op die van Erasmus, dus
taalkundig nagaan van de exacte betekenissen van woorden uit andere talen,
om daarna pas de dogmatische conclusies te trekken. Episcopius is op dit
gebied een baanbreker geweest evenals Hugo de Groot, die behalve jurist ook
een van de grootste bijbelgeleerden van zijn tijd was. In 1643 overlijdt
Simon Episcopius te Amsterdam.
